Το 20ό Διεθνές Συνέδριο Ραδιονουκλιδικής Θεραπείας (ICRT2025)

Από τις 6 έως τις 9 Νοεμβρίου 2025 πραγματοποιήθηκε στο Limassol της Κύπρου το 20ό Διεθνές Συνέδριο Ραδιονουκλιδικής Θεραπείας (ICRT2025), υπό την αιγίδα της World Association of Radionuclide Molecular Therapy (WARMTH) σε συνεργασία με την Cyprus Society of Nuclear Medicine. Το σύνθημα του συνεδρίου ήταν «Back to the Roots» (Επιστροφή στις Ρίζες), καθώς επέστρεψε στον τόπο διεξαγωγής του πρώτου ICRT το 2005, ακριβώς 20 χρόνια μετά.

Ραδιοφαρμακευτική Θεραπεία (Radiopharmaceutical Therapy): Ορισμός και Μηχανισμός Δράσης

Η ραδιοφαρμακευτική θεραπεία (Radiopharmaceutical Therapy – RPT) αποτελεί μια από τις πιο δυναμικά αναπτυσσόμενες θεραπευτικές προσεγγίσεις στην ογκολογία και την πυρηνική ιατρική. Πρόκειται για τη στοχευμένη χορήγηση ραδιενεργών φαρμάκων (ραδιοφαρμάκων) που συνδέονται με ειδικούς μοριακούς στόχους (ligands) και μεταφέρουν ιονίζουσα ακτινοβολία απευθείας στα καρκινικά κύτταρα.

Ο μηχανισμός δράσης βασίζεται στην αρχή της θερανοστικής (Theranostics): το ίδιο μόριο χρησιμοποιείται τόσο για διαγνωστική απεικόνιση (συνήθως με PET ή SPECT) όσο και για θεραπευτική δράση. Το ραδιοφάρμακο αποτελείται από:

• Το στόχο-συνδέτη (ligand): π.χ. PSMA (Prostate-Specific Membrane Antigen) για καρκίνο προστάτη, SSTR για νευροενδοκρινείς όγκους, FAP για ινοβλάστες του όγκου.
• Το ραδιονουκλίδιο: εκπέμπει βήτα (β-) ή άλφα (α) ακτινοβολία. Τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα είναι το ¹⁷⁷Lu, ⁹⁰Y, ²²⁵Ac και πρόσφατα το ¹⁶¹Tb.
• Το χηλικό μόριο: που συνδέει σταθερά το ραδιονουκλίδιο με τον συνδέτη.

Η ακτινοβολία προκαλεί θραύση DNA και κυτταρικό θάνατο, ενώ η πολύ μικρή εμβέλεια της ακτινοβολίας (ιδίως της άλφα) περιορίζει τη βλάβη στους υγιείς ιστούς.

Κύρια Θέματα του ICRT2025

Το συνέδριο συγκέντρωσε περισσότερους από 300 συμμετέχοντες από 29 χώρες και επικεντρώθηκε στις εξής θεματικές ενότητες:

• PSMA Radioligand Therapy (PSMA-RLT) στον μεταστατικό καρκίνο προστάτη ανθεκτικό στην ορμονοθεραπεία
• Νέα ραδιονουκλίδια: ¹⁶¹Tb-PSMA-I&T και ¹⁶¹Tb-FAP2268
• Theranostics σε αναπτυσσόμενες χώρες – προκλήσεις και λύσεις
• Response-adapted θεραπεία χωρίς δοσιμετρία
• Συνδυαστικές θεραπείες (RLT + ανοσοθεραπεία ή χημειοθεραπεία)
• Ρόλος της PET/CT στην ακτινοθεραπευτική ογκολογία

Ειδικές Παρουσιάσεις

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσαν οι πρώτες κλινικές εφαρμογές του ¹⁶¹Tb, το οποίο συνδυάζει βήτα και αυξημένη δόση άλφα ακτινοβολίας, προσφέροντας μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα σε σχέση με το ¹⁷⁷Lu. Παρουσιάστηκαν προκαταρκτικά αποτελέσματα από την Ινδία με το ¹⁶¹Tb-FAP2268 σε συμπαγείς όγκους, καθώς και το πρωτόκολλο VIOLET για ¹⁶¹Tb-PSMA-I&T στον μεταστατικό καρκίνο προστάτη.

Επιπλέον, συζητήθηκε εκτενώς η στρατηγική «response-adapted» θεραπεία, κατά την οποία η χορήγηση των επόμενων κύκλων προσαρμόζεται ανάλογα με την ανταπόκριση του ασθενούς, χωρίς την ανάγκη πολύπλοκης δοσιμετρίας – μια προσέγγιση ιδιαίτερα χρήσιμη σε χώρες με περιορισμένους πόρους.

Συμπεράσματα και Μελλοντικές Προοπτικές

Το ICRT2025 επιβεβαίωσε ότι η ραδιοφαρμακευτική θεραπεία έχει πλέον καθιερωθεί ως θεραπεία τρίτης γραμμής και πέρα από αυτήν στον καρκίνο προστάτη και τους νευροενδοκρινείς όγκους. Η εισαγωγή νέων ραδιονουκλιδίων όπως το ¹⁶¹Tb, η βελτίωση των μοριακών στόχων (FAP, integrins) και η ανάπτυξη συνδυαστικών θεραπειών ανοίγουν νέους ορίζοντες.

Το συνέδριο ανέδειξε επίσης την ανάγκη για καλύτερη εκπαίδευση, τυποποίηση πρωτοκόλλων και ισότιμη πρόσβαση σε θερανοστικές θεραπείες παγκοσμίως.

Η ραδιοφαρμακευτική θεραπεία δεν είναι πλέον «πειραματική» – είναι μια ώριμη, στοχευμένη και εξατομικευμένη θεραπευτική επιλογή που αλλάζει ριζικά την πρόγνωση και την ποιότητα ζωής των ογκολογικών ασθενών.